Jung: ‘Als we iets in het kind willen veranderen, moeten we het eerst onderzoeken en kijken of het niet iets is wat beter in onszelf kan worden veranderd.’

Carl Gustav Jung zelf was als kind vrij eenzaam en introvert – een uitdrukking die hij zelf zou toevoegen aan de psychologie. Al vroeg was hij ervan overtuigd dat hij over twee persoonlijkheden beschikte – enerzijds een moderne Zwitserse, op de buitenwereld gerichte persoonlijkheid nr.1, zoals hij het uitdrukte, en anderzijds persoonlijkheid nr.2, een op het innerlijk gerichte figuur, in wie zich het verleden van eeuwen representeerde.

Hoewel Jung zich met zijn beide ouders verbonden voelde, was hij in zijn vader teleurgesteld door diens rationele benadering van het geloof. Enkele gebeurtenissen in zijn jeugd zouden Jung zijn leven lang bijblijven. Als jongen sneed hij een klein popje uit het eind van een houten liniaal en plaatste het in een kistje. Hij legde daar een steen bij die hij in twee helften had beschilderd, en verstopte het kistje op zolder. Af en toe ging hij terug naar het popje om het kleine papiertjes met een boodschap in zijn eigen geheime taal te brengen. Dit ritueel bracht hem, zo zei hij als volwassene, een gevoel van innerlijke rust en veiligheid. Later ontdekte hij overeenkomsten tussen deze herinneringen en de totems van inboorlingen zoals de verzameling ‘zielstenen’ in de buurt van Arlesheim en de tjurunga’s (of churinga’s) van Australië. Hij concludeerde daaruit dat het om een onbewust ritueel ging dat hij indertijd niet begreep, maar dat opvallende overeenkomsten vertoonde met praktijken in verafgelegen locaties die hij in zijn jeugd nooit bezocht had. Zijn ontdekking van de psychologische archetypen en het collectief onbewuste waren gedeeltelijk op deze ervaringen geïnspireerd.

Kort voor het einde van zijn eerste jaar aan het Humanistisches Gymnasium in Bazel, op 12-jarige leeftijd, werd hij door een andere jongen zo hardhandig geduwd dat hij op de grond viel en even het bewustzijn verloor. Het was toen dat hem de gedachte overviel: “Nu hoef je niet meer naar school!” Sindsdien verloor hij elke keer het bewustzijn als hij naar school ging of aan huiswerk moest beginnen. De volgende zes maanden bleef hij thuis, tot hij hoorde hoe zijn vader zich tegenover een bezoeker bezorgd uitliet over de toekomst van zijn zoon en vermoedde dat de jongen aan epilepsie leed. Met een schok realiseerde Carl zich dat hij zich vanwege de zwakke financiële situatie van het gezin op een succesvolle academische carrière moest richten. Hij ging onmiddellijk naar het bureau van zijn vader en stortte zich op de studie van Latijnse grammatica. Hij verloor drie keer het bewustzijn, maar geleidelijk overwon hij deze drang en viel niet meer flauw. “Hieruit heb ik geleerd wat een neurose is,” zei Jung later.

Bron: Wikipedia

Zo zie je maar, kinderen moeten niet altijd verbeterd worden, en volwassenen moeten zich daar veel vaker van bewust zijn. Al die straf en rammel die ik gekregen heb, kwam enkel voort uit onwetendheid en gebrek aan inzicht van zij die dachten mij te moeten opvoeden. Ik wist toen al, dat ik mij hiertegen moest verzetten.

Mijn moeder heeft eens tegen mijn vader gezegd, toen mijn man zware gezondheidsproblemen begon te krijgen: “Ge moet ons Micheline gerust laten, die heeft al miserie genoeg.” Hij kwam altijd klagen bij mij over mijn zus, over de kleinkinderen, over mijn moeder…
Ooit zei mijn psychiater dat ik wat egoïstischer moest worden. Mijn zoon heeft ook al vaak gezegd dat ik te goed ben, en vandaag schreef een vriendin het nog op Facebook.
Ben ik echt te goed? Of zijn het niet eerder de anderen die niet goed genoeg zijn? En is het dan niet zo dat wie goed doet, goed ontmoet?
Er zal wel iets van zijn, dat ik soms te goedgelovig ben, of misschien teveel vertrouwen heb in hoe anderen zijn. “Gij denkt dat iedereen is zoals gij”, zegt David dan.
Maar wat moet je dan anders? Steeds op je hoede zijn, en negatief denken? Of nog erger, wraak nemen, rancuneus zijn, omdat iemand je slecht behandelde of pijn heeft gedaan. Daar kom je geen stap verder mee! Dan rijd je jezelf verder de vernieling in. Dat vreet je op en ontneemt je alle plezier en schoonheid.
“Te goed is goed zot”, luidt de uitdrukking. Wel dan is dat maar zo, dan zijn we maar zot. Betekent dat dan ook dat ik altijd dezelfde fouten ga maken? Is te goed zijn, dan echt fout?
Ik zie het tenminste niet als fout, en ben best content met mezelf. Ik geef tenslotte enkel om wat ik waardevol vind, en moet ik dat dan verloochenen? En mezelf verliezen? Neen, dan liever aanvaarden dat het kan mislopen en dat ik weer eens bedrogen of verraden word door de eerste de beste, dan mezelf te bedriegen en te verraden.
De hel dat zijn tenslotte de anderen, zoals Sartre zei, en we mogen er zeker niet zelf voor zorgen, dat we onze eigen hel worden.
Laat mij dus maar mijn eigen gang gaan, er is toch geen luisteren aan!

Op een dag zal ik mijn knipooggedichten misschien eens voorlezen voor een publiek, dat hier hopelijk ook mee kan lachen.
Niets werkt zo relativerend voor je miserie, als humor, sarcasme en cynisme, en als die drie dan ook nog eens samenkomen, heb je wellicht een goed middel gevonden om die miserie te bestrijden.
Ik probeer dat met mijn knipooggedichten. Het is niet altijd even geslaagd, maar ook dat moet je kunnen relativeren. Het is tenslotte maar een knipoog.
Wie dat ook heel goed kon was Toon Hermans, maar dan wel heel veel beter nog dan ik.

Misschien word ik nog wel entertainer in mij oude dagen!
Mensen doen lachen is toch zeker wel één van de mooiste cadeau’s die je kan geven, en als ze daarbij dan ook nog eens hun miserie kunnen relativeren, heb je dubbele winst!
Vergeten hoef je je miserie niet, want je leert er ook van, dus is niets ooit verloren…

Een slechte minnaar (knipooggedicht)

Een slechte minnaar
trekt zich altijd
te vroeg terug,
zowel met woorden
als met daden.

Micheline Baetens – 04.03.2018

Brol in ons eten, brol op tv, brol op internet, brol in de krant, brol in de winkels, brol overal… En waar komt het allemaal terecht, juist ja, in ons milieu, en in dat milieu leven wij.
En iedereen maar zijn best doen om gezond te blijven, met speciale drankjes en papjes, koken en bewegen, maar ondertussen draait de commerce en het geldgewin vollen bak.
Wat moet er dan veranderen opdat de brol zou verdwijnen, wij terug weten wat er op ons bord komt, en we meer kwaliteit kunnen krijgen en.kopen?
In de eerste plaats onze mentaliteit, anders gaan leven, denken en kopen. Maar dan wel met zijn allen en dat zie ik nog niet direct gebeuren. Jammer, want als wij veranderen, zal de commerce en de politiek automatisch ook moeten veranderen. Want het is niet zij die de wereld draaiende houden, maar wij, met zijn allen!Op 14 oktober zijn het weer verkiezingen, maar aan wie wij onze stem geven zal niet veel uitmaken. Het zal van onszelf moeten komen.
Jammer genoeg krijg je domheid heel moeilijk de wereld uit, en zal ik wel elke week de weggegooide lege blikjes uit het talud van de spoorweg moeten blijven rapen, en zal ik in mijn tuin wel blijven in de hondenpoep trappen.
Maar wat ik ook zal blijven doen is mij boos maken, en er naar streven van het anders aan te pakken. Want niemand wil ik immers geen slachtoffer blijven van dat mensenDOM, dat te egoïstisch is om zijn eigen brol op te ruimen.