Vullen of voeden? (3)

Vullen of voeden?

“Voor een ontevreden mens zijn er geen gemakkelijke stoelen.” (Benjamin Franklin)

Een leegte vullen.

Velen denken dat je aan je bodem moet bouwen door veel te werken, veel te doen, veel te hebben, veel te verzamelen, veel te eten, veel te sporten.

Veel mensen klagen over een leegte in hun leven. Ze voelen zich onvoldaan. Ze willen zich voortdurend vullen. Ze voeden zich echter niet. Niet alles wat we doen is immers voedend voor ons. Veel activiteiten zijn een vlucht, een compensatie.

De bergen van het leven.

Mensen willen zich bewijzen. Ze werken of sporten zich te pletter, ze poetsen dwangmatig veel, desnoods tot hun handen kapot zijn. Ze hebben vele bergen beklommen om aan de omgeving, maar vooral aan zichzelf, te tonen dat ze echte bergbeklimmers zijn.

Die bergen kunnen de meest uiteenlopende dingen zijn. Voor elk wat wils! Van een diploma halen tot een sportrecord breken, of een miss verkiezing winnen…

Of activiteiten voedend zijn of vullend, hangt ook af van onze mogelijkheden, onze grenzen. Systematisch deze grenzen ‘moeten’ overstijgen is geen zelfzorg.

Zelfzorg anders bekeken.

De mens is een beperkt wezen. Hij kan niet alles en heeft niet alles. Hierdoor is hij regelmatig gefrustreerd, zodat hij op zoek gaat naar compensaties. Als algemene regel kan men stellen: frustratie leidt tot compensatie.

Een merkwaardige ervaring is wel dat hoe meer we compenseren, hoe minder een extra uur of een extra pleziertje nog oplevert, want er treedt gewenning op.

Een compensatie lijkt bedrieglijk veel op zelfverwennerij, maar is het niet. Het is een wolf in schaapskleren. Als we ons minder goed voelen, dreigen we verdoving te zoeken. Dit kan leiden tot boosheid op onszelf, tot zelfboycot, en in extreme gevallen tot zelfvernietigend gedrag: zelfmoord, zich dood roken, dood eten of dood drinken.

Zelfzorg streeft naar een evenwicht tussen dat wat we nodig hebben en dat wat zich als compensatie aanbiedt.

Zelfzorg heeft alles te maken met een bewuste, weloverwogen keuze, en niet met gemakkelijk, aangenaam, moeilijk of hard.

Ook in extreme omstandigheden kun je maar beter aan zelfzorg doen. Zelfzorg is niet iets wat je alleen doet als het goed gaat. Je doet het zelfs bijna spontaan in de beste momenten. Maar als het wat moeilijker gaat, dan moeten we het klavertjevier bij de hand hebben, en eventjes een opfriscursus volgen, figuurlijk dan.

En hoe weten we wat goed voor ons is?

We weten zelf wel wat echt goed voor ons is, van het puur uiterlijke tot wezenlijke innerlijke. We moeten het dus niet te ver gaan zoeken. Iedereen heeft voldoende ervaring om te beseffen: ja, dat is het, dat is wezenlijk goed voor mij.

Zelfbedrog lonkt echter om het hoekje.

Als we echt goed bezig zijn, hoeven we nooit ‘inspanning’ te leveren om onszelf te overtuigen dat we goed bezig zijn. We voelen dit aan den lijve.

Laten we echter een onderscheid maken tussen een excuus en een reden. Een excuus hoort thuis in de wereld van het vullen. Een reden is een motivatie, een beweeg-reden, een redelijke uitleg.

Maar denk eraan, excuses en redenen zijn tweelingzusjes, ze lijken heel veel op elkaar. De enige die echt kan uitmaken of je bezig bent met excuses of redenen, ben jij. En het onderscheid is niet zo moeilijk, als je maar eerlijk wilt zijn. Stel jezelf gewoon de vraag: breidt dit mijn comfortzone uit, of verengt dit mijn comfortzone?

Dagelijks contact met je bodem: onze comfortzones.

We hebben allen onze comfortzones. Dit zijn situaties, activiteiten, omstandigheden waar we ons goed bij voelen.

Als je een gezond persoon bent, is je bodem zeker een deel van je comfortzone. Telkens als je daarmee bezig bent, voel je je goed, niet bedreigd. Het is daarom dat mensen zo snel vertellen dat ze alle gevoel voor tijd verliezen als ze activiteiten ontwikkelen rond hun bodem.

Comfortzones uitbreiden.

Die comfortzone heeft één groot nadeel. We voelen er ons zo ‘comfortabel’. Wat daar net wat buiten ligt, lijkt zo bedreigend. Om die ontmoetingen met die raakpunten te vermijden, zie je dat sommige mensen hun comfortzone nog maar wat inkrimpen. En zo zie je dat de leraar wiskunde die alleen maar over wiskunde kan praten, de bedrijfsleider alleen over de beurs, de huisvrouw of huisman alleen over huishoudelijke aangelegenheden.

Gelukkig wie een brede comfortzone heeft. Die voelt zich op zijn gemak in bijna alle situaties. Vindt weinig dingen bedreigend. Wie een grote comfortzone heeft, is vaak bovendien zeer aangenaam gezelschap. Afwisselend, boeiend, en vooral: heel weinig defensief.

Zelfzorg kun je beschouwen als de kunst je eigen comfortzone langzaam uit te breiden en zeker niet laten verengen. Het is daarom dat zelfzorg niet altijd is de weg van de minste weerstand volgen.

Nog een toemaatje voor de ambitieuzen onder ons.

Je kunt je comfortzone in twee richtingen uitbreiden. Verdiepen of uitbreiden. Verdiepen is vaak het best. Iets nieuws beginnen is uitbreiden, verdiepen is verder gaan in dat waar je al mee bezig bent. Verdiepen kan zijn, niet alleen een mooie rozentuin willen, maar ook een zeldzame rozensoort willen kweken…

Ervaren wat goed voor ons is

We moeten kunnen ervaren wat goed voor ons is. En voor die ervaringen moeten we openstaan. Wie nooit gaat sporten kan niet weten hoe goed sporten wel is. Wie nooit naar de bioscoop of naar het theater gaat, wie nooit een boek leest, nooit eens kookt of op reis gaat, sluit uiteraard vele vormen van zelfzorg uit. Mensen die daar niet voor openstaan, hebben een nietszeggende uitleg klaar: ‘Ik Ben nu eenmaal zo’.

Je hoeft trouwens voor zelfzorg eigenlijk je grenzen niet te verleggen of totaal nieuwe dingen te gaan doen. Je kunt gewoon die dingen opnemen die in je aanwezig zijn. Dat zal je al een flink eind op weg helpen.

Tot slot nog een boodschap voor de hardleersen. Als je echt wilt weten wat goed is voor jezelf, onderzoek dan even wie je bewondert. De kans is groot dat de eigenschappen van die persoon de eigenschappen zijn die je het best bij jezelf verder kunt ontwikkelen. Succes ermee!

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *