Even een rekensommetje

Even een rekensommetje. Ik heb nu zo een zestigtal vrienden op Facebook. Stel ik zet morgen mijn account stop, hoeveel vrienden zal ik dan nog voor mijn verdere leven overhouden? Zestig? Een handvol? Geen? Ik maak mij echt geen illusies.

Zelf vind ik dat eigenlijk geen groot probleem, want ik heb genoeg sociale contacten buiten Facebook, en zeer waardevolle bovendien. Overigens ben ik een nogal bezige bij en heb heel veel tijd voor mezelf nodig. Maar ik kan mij wel voorstellen dat mensen met weinig sociale vaardigheden, problemen allerlei, of ziek zijn, vaak in de kou blijven staan. En ouderdom, zoals in onderstaand artikel staat, heeft er inderdaad weinig mee te maken.

In tegenstelling tot wat de gangbare situatie is, verlaat ik bijvoorbeeld zelden een wachtkamer, zonder met de één of andere persoon een gesprek te hebben aangeknoopt. Je kan er dus allemaal wel zelf wat aan doen, en misschien zijn we het inderdaad verleerd, maar individualisme, verstedelijking of alleenstaand zijn heeft er volgens mij weinig mee te maken dat mensen eenzaam zijn. Het vaakst ligt het nog altijd in de eerste plaats aan onszelf en aan de aard van het beestje!

Allemaal samen eenzaam

De Standaard – Sarah Vankersschaever – 13.01.2019

‘Goeiedag, wij zijn van het meldpunt Eenzaamheid.’ Sint-Truiden heeft sinds deze week als eerste gemeente in Vlaanderen een schepen van Eenzaamheid. Het eerste werk van Pascy Monette (Open VLD): een meldpunt oprichten. Inwoners, maar ook sociale organisaties, verpleegkundigen, huisdokters, postbodes, bakkers en kassiersters kunnen het melden als ze iemand eenzaam opmerken. Die persoon krijgt dan binnen de 24 uur bezoek van een vrijwilliger.

In Gent doen ze het dan weer met Hello Jenny, een project dat senioren koppelt aan studenten. Via een slimme speaker staan ze met elkaar in contact en kan iemand hulp vragen aan een buddy: om mee te gaan naar de bakker, om eens langs te komen …
De Duitse psychiater Manfred Spitzer noemt eenzaamheid in zijn nieuwe boek, dat over een dikke week in het Nederlands verschijnt, killer nummer één, dodelijker dan alcohol, een niet-erkende ziekte en een van de urgentste problemen van onze westerse samenleving. Want individualisme en verstedelijking nemen toe, net als het aantal eenpersoonshuishoudens. Vandaag voelt een op vier Vlamingen zich geregeld tot vaak eenzaam. Niet alleen ouderen, vooral ook jongeren ervaren eenzaamheid in tijden waarin alleen de beste en meest sociale versie van zichzelf likes krijgt.

2019 wordt het jaar waarin eenzaamheid op de beleidsagenda wordt gezet. Omdat het weegt op onze gezondheid, op het aantal zelfdodingen, op ons sociale weefsel, op wie we als mens voor elkaar en wat we als samenleving willen betekenen.

Zo’n bevoegde schepen mag dan vooral goeie citymarketing zijn, er is hoop dat, als we er allemaal van doordrongen raken dat er een probleem is, we ook samen en apart naar oplossingen zullen zoeken. Want geen betere voedingsbodem voor innovatie dan het tekort. 2019 wordt het jaar waarin we eenzaamheid eindelijk serieus nemen, met minder sociale media en meer sociaal contact.

Omgaan met een gebroken pols

Gisteren een appel kunnen schillen met mijn linkerhand.
Omdat ik als linkshandige geboren werd, kan ik nu nog altijd een paar dingen doen met mijn linkerhand.Toen ik als zesjarige in het eerste leerjaar zat, bij mevrouw Vanderderzeypen, lapte Gilbertke, het zoontje van de melkboer, mij pootje op de speelplaats, en brak ik mijn linker pols. Dat gebeurde tijdens de eerste weken van het schooljaar. ik schakelde dus over op mijn rechterhand en leerde dus schrijven als rechtshandige. en dat lukte mij aardig, want ik heb later een paar wedstrijden schoonschrift gewonnen.
Maar als kind doe je niet alle handelingen die je later als je ouder bent ook doet, zoals aardappelen schillen bijvoorbeeld. Dat doe ik dus nog altijd links. Ik kan bijvoorbeeld ook tekenen met beide handen.
Mijn moeder, die nooit snel tevreden was over mijn prestaties – ik hield namelijk niet van huishoudelijke taken, want ik zat liever met mijn neus in een boek – zei altijd dat ik twee linker handen had. en misschien is dat inderdaad wel zo.
Bovenaan, in mijn hoofd, loopt het daardoor waarschijnlijk ook nog altijd een beetje door elkaar, want vraag nooit de weg aan mij, omdat ik mij nog altijd vergis in links of rechts.
In elk geval, het blijkt weeral eens, dat elk nadeel ook zijn voordeel heeft, en elk anders zijn voor unieke oplossingen kan zorgen.
Links of rechts, ik ben wellicht beiden, ideaal om in de politiek te gaan.

WikiHow: Omgaan met een gebroken pols

Huis- en tuindieren

Gisteren is ons Bella, na bijna drie maanden afwezigheid, terug naar huis gekomen. Waar ze al die tijd gezeten heeft weet ik niet, maar het moet er in elk geval goed geweest zijn, want ze is ferm gegroeid en verdikt. Nu maar hopen dat Remco, waar ze bang van is, haar niet terug wegjaagt.

Zo te zien lukte het gisteren wel, en ze heeft ook de ganse nacht bij mij geslapen. Ik reken er op dat ze haar tweede thuis waar ze al die weken gelogeerd heeft, vergeet en definitief voor ons kiest.Ik heb vandaag een egelhuisje in de tuin geplaatst. Ik hoop dat ik een goed plaatsje gekozen hebben. Het optrekje ziet er nog wat te nieuw uit, maar de winter, en in het voorjaar de klimop, zullen hun werk wel doen, en er een beschut stekje van maken zodat het bewoond geraakt.

Brief aan Sinterklaas

Mijn brief aan Sinterklaas ligt weer klaar. Ik vraag hem elk jaar hetzelfde, maar dit jaar wordt het extra moeilijk, want de post staakt, en ik weet niet of de Sint mijn brief ooit zal krijgen. Misschien verstuur ik hem maar beter via email…

Er is hier in België en Nederland ook al een hele tijd een ganse heisa aan de gang rond de figuur van Zwarte Piet, die zou niet meer zwart mogen zijn, want dat is racistisch.

Wat was het leven vroeger toch veel simpeler, en toen was een kinderfeest nog een feest, nu is het enkel veel gekibbel en gezeur.

In het derde leerjaar, ik was toen negen ben ik te weten gekomen wie Sinterklaas uiteindelijk was, en ik heb het ook meteen aan mijn jongere zus verteld, die daar niet blij mee was. Ja, ik ben altijd al een slecht vel geweest!

Tot mijn twaalfde is de Sint blijven komen, zowel bij mijn ouders als bij mijn grootouders. Van mijn grootmoeder kreeg ik trouwens elk jaar een pop, die allemaal nog als nieuw waren, toen ik ophield met er mee te spelen. Mijn moeder heeft er een deel van aan de kinderen van mijn zus kunnen geven.

Op school was Louis Dewilder met zijn mooie stem en uitspraak onze Sinterklaas, en was er ook altijd een sinterklaasfeest bij “Kezze”, één van de danszalen van Overijse, en dan kregen we warme chocolademelk, met een eierkoek van bij Danhieux. Ik vraag mij trouwens af, of ze die nog altijd bakken?!Op de vooravond van Sinterklaas moeten kinderen altijd hun schoentje zetten, met wat lekkers in voor het paard van de Sint, maar dat hebben wij thuis nooit gedaan. Brieven heb ik wel geschreven, maar veel haalde dat niet uit, de poppen bleven maar komen!Brief aan Sinterklaas

Alleenstaande vrouw zoekt een lief,
Liefst eentje met het hart op de tong
En het verstand op de juiste plaats.

Lieve Sint, het hoeft geen nieuwe man te zijn,
Maar wel een open geest
En met veel gevoel voor humor.

Soms moet hij wel tegen een stootje kunnen,
Én hij moet zeker van katten houden,
En natuurlijk heel veel van mij!

Dank u Sinterklaas,
De groetjes,
Ook aan Zwarte Piet.

Micheline Baetens – 17 november 2014

Boek: Vers gezocht

Terug van nooit echt weggeweest: de gelegenheidsdichter
De Morgen – 22-10-2018 – Kim Van de Perre

De literaire beau monde beschouwde het lang als lichtgewicht, maar met Vers gezocht breekt Stijn De Paepe een lans voor het gelegenheidsgedicht. Ook anderen zien een trend: “De kunst zit hem in het overstijgen van het moment.”

Je beste vriend vraagt of je misschien een woordje kan zeggen op zijn huwelijk. “Niks bijzonder hoor, gewoon een mooi, geestig, creatief tekstje”. Paniek. Angstzweet. Klamme handen. Hoezo ‘gewoon’? Probeer het maar eens: ontroerend schrijven zonder sentimenteel of stroperig te worden, gevat maar niet plat, persoonlijk doch universeel genoeg dat elk hart wordt geraakt.

Alleen daarom is Vers gezocht. Een gedicht voor elk moment van Stijn De Paepe een gat in de markt. De gedichtenbundel als ultiem redmiddel voor wie de juiste woorden zoekt maar ze (even) niet vindt. Of het nu om een huwelijk of een afscheid gaat, een jaardag of een nakend pensioen. Een fris alternatief voor de platgeciteerde Toon Hermans-verzen die op zowat elke jubileum- of overlijdensbrief prijken.

De Paepe pent al gelegenheidsgedichten neer sinds hij kan schrijven. In navolging van zijn grootvader, die overwinningen van voetbalclubs en diamanten huwelijken op papier fêteerde op bestelling. “Mensen raken in weinig, maar goed gemikte, rake bewoordingen, daar gaat het om”, zegt de dichter. “Rijm hoeft niet, maar ik hou ervan. Goede rijm maakt het catchy, muzikaal.” Zijn dagverzen worden gretig geretweet. Zo groeide het idee voor een boek. “Mensen hebben daar blijkbaar iets aan: gedichten die de wereld toegankelijk reflecteren, het alledaagse net iets specialer maken. Geen Hugo Claus, maar ook geen prietpraat.”

Klassieke oudheid

Gelegenheidsdichters zijn zo oud als de straat. In de klassieke oudheid reflecteerden dichters al poëtisch over (actuele) gebeurtenissen, net als de troubadours in de middeleeuwen. Maar eind 19de eeuw kreeg het genre een tik. De ‘schuld’ van de letterkundigen de Tachtigers, menen dichters en literatuurwetenschappers. Poëzie moest de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie zijn.

Gelegenheidsgedichten werden nog gebezigd, maar de term kreeg een minderwaardige bijklank. Karamelverzen, dat soort omschrijvingen. Dat meer toegankelijke light verzen à la Toon Hermans op zowat elk familiefeest van stal werden gehaald, hielp de reputatie van gelegenheidsverzen niet vooruit.

Maar kijk, het genre lijkt weer in de algemene achting te stijgen. De Paepe is geen unicum. NRC Handelsblad publiceert sonnetten van Ilja Leonard Pfeiffer, Maarten Inghels luistert Eenzame Uitvaarten op (met een project waarbij dichters voor eenzaam gestorvenen een persoonlijk gedicht op de uitvaart voordragen, red.) en ook Maud Vanhauwaert, de stadsdichter van Antwerpen, werkt soms ‘op bestelling’. Een tendens – zo u wil – die ook tegen de erfenis van diezelfde Tachtigers moet bekeken worden. Doordat dichters heel hard focusten op hun eigen diepe bron, verloren ze het publiek soms uit het oog, vertelt Vanhauwaert. Poëzie werd als niche bestempeld, moeilijk en hermetisch.

“Je merkt dat men de kloof tussen dichters en publiek probeert te dichten”, zegt Geert Buelens, dichter en hoogleraar literatuur aan de Universiteit van Utrecht. Door poëzie ook in kranten te plaatsen. En mede dankzij de dichters des vaderland en stadsdichters, die evengoed over gelegenheden en gebeurtenissen oreren. Buelens: “Als Bart Moeyaert een gedicht wijdt aan de moorden van Hans Van Themsche is dat meer dan een rijmpje plegen. Dan krijgt de gelegenheidsdichter een soort van sacrale functie, iemand die beantwoordt aan een moment van maatschappelijke noodzaak.”

Een goed gelegenheidsgedicht overstijgt volgens sommigen het momentane. Voormalig Antwerps stadsdichter Maarten Inghels is nog steeds geen fan van de titel. “Het veronderstelt iets vluchtig. Terwijl ik gedichten wil schrijven die binnen tien jaar nog relevant zijn.” Ook Vanhauwaert hoopt iets te maken dat zijn waarde behoudt. Zoals met haar recente, opblaasbaar gedicht De Beweging van Macht: gecreëerd voor de verkiezingen, maar een werk dat zijn urgentie behoudt. “Zelfs als dat niet het geval is, heeft een gelegenheidsgedicht zijn dienst bewezen. Niks om neerbuigend over te doen.”

Voor deze krant becommentarieert De Paepe als Moderne Rederijker ook politiek en bredere maatschappelijke gebeurtenissen in spitante versregels. “In mijn hart ben ik liefst de polemische, kwaaie, stekelige rederijker”, zegt hij. “Maar ik merk dat mijn gelegenheidsgedichten die eerder betrokken en zachtaardig zijn nog het vaakst gedeeld worden op sociale media.” Zoals over de dag van de leerkracht, of de dood van kleuter Mawda. “Ze bieden troost, een houvast.”

Stijn De Paepe, Vers Gezocht, Lannoo, 224 p. 19,99 euro